ATV ekranlarının sevilen yarışması Kim Milyoner Olmak İster, bu kez Türkçenin kökenine dair ilginç bir soruyla izleyicilerin karşısına çıktı. Sunuculuğunu Kenan İmirzalıoğlu’nun yaptığı yarışmada sorulan “Su uyur, düşman uyumaz” atasözündeki “su” kelimesinin gerçek anlamı, hem yarışmacıyı hem de ekran başındakileri şaşırttı.
MİLYONER’DE SORULAN SORU NEYDİ?
Yarışmada yöneltilen soru şu şekildeydi:
“‘Su uyur, düşman uyumaz’ atasözündeki ‘su’ kelimesinin köken anlamı nedir?”
A: Dost
B: Asker
C: Su
D: Düşman
DOĞRU CEVAP NE?
Doğru cevap: B – Asker
“SU” KELİMESİNİN GERÇEK ANLAMI NE?
Günümüzde yaygın olarak kullanılan atasözündeki “su” kelimesi, aslında bildiğimiz anlamda içtiğimiz suyu ifade etmiyor.
Kelimenin kökeni, Eski Türkçede “asker” anlamına gelen “sü” sözcüğüne dayanıyor.
Zamanla dilde yaşanan ses değişimleri sonucunda “sü” kelimesi “su” şeklinde telaffuz edilmeye başlanmış ve atasözü de günümüze bu haliyle ulaşmıştır.
ATASÖZÜNÜN İLK HALİ NEYDİ?
Atasözünün orijinal hali: “Sü uyur, düşman uyumaz”
Bu ifade, ordunun (askerin) her an tetikte olması gerektiğini, düşmanın ise hiçbir zaman fırsat kollamayı bırakmayacağını anlatır.
ANLAMI NEYİ İFADE EDİYOR?
Atasözü, genel anlamda şu mesajı verir:
-
Tehlikeler her zaman var olabilir
-
Düşman ya da rakip asla tamamen pasif değildir
-
Bu nedenle dikkat ve hazırlık hiçbir zaman bırakılmamalıdır
DİLİN DERİNLİĞİNİ GÖSTEREN BİR ÖRNEK
Milyoner’de sorulan bu soru, Türkçede zamanla değişen kelimelerin nasıl farklı anlamlar kazanabildiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Basit gibi görünen bir atasözünün bile arkasında, yüzyıllara dayanan bir dil ve kültür birikimi bulunduğu ortaya çıktı.
Kaynak: Haber Merkezi