"20.000 Fersah" ifadesi, genellikle Fransız yazar Jules Verne'in dünyaca ünlü bilimkurgu klasiği "Denizler Altında Yirmi Bin Fersah" (Vingt mille lieues sous les mers) romanı ile hafızalarda yer edinmiştir. Çoğu kişi bu mesafeyi denizin derinliği sansa da, kitapta anlatılan aslında Kaptan Nemo ve denizaltısı Nautilus'un denizlerin altından katettiği toplam yolculuk mesafesidir.
Peki, bu devasa mesafe gerçekte ne kadar bir uzunluğa tekabül ediyor? İşte fersah ölçü birimine dair merak edilen tüm teknik detaylar:
1 Fersah Kaç KM Eder?
Fersah, tarih boyunca denizcilikte ve karada kullanılan, ancak bölgeye veya döneme göre tanımı değişebilen eski bir mesafe ölçü birimidir. Günümüzde kabul gören standart değerler üzerinden hesaplama yapıldığında şu sonuçlar ortaya çıkar:
-
Deniz Fersahı (Lieue): Jules Verne'in kitabında kullandığı Fransız ölçü birimine göre 1 fersah yaklaşık 4 kilometre (4.000 metre) kabul edilir.
-
Osmanlı ve Eski Arap Ölçüsü: Tarihi kaynaklarda 1 fersah, yaklaşık 5.685 metre (yaklaşık 5.7 km) olarak tanımlanmıştır. Bu mesafe, sağlıklı bir insanın bir saatte yürüyebileceği mesafe olarak da kabul edilirdi.
-
İngiliz Fersahı (League): İngiliz denizcilik literatüründe 1 fersah, 3 deniz miline eşittir ve bu da yaklaşık 5.556 kilometre eder.
20.000 Fersah Kaç Kilometre Yapar?
Jules Verne'in kitabındaki Fransız deniz fersahı birimini (1 fersah = 4 km) temel alarak bir hesaplama yaptığımızda sonuç oldukça etkileyicidir:
Dünya'nın ekvator çevresinin yaklaşık 40.075 kilometre olduğu göz önüne alınırsa, kitaptaki denizaltı Nautilus aslında dünya turunun tam iki katı kadar bir mesafe katetmiştir.
20.000 Fersah Derinlik Anlamına mı Gelir?
Sık yapılan yanlışlardan biri, bu rakamın denizin derinliğini ifade ettiğini sanmaktır. Ancak bu fiziksel olarak mümkün değildir.
Okyanusların bilinen en derin noktası olan Mariana Çukuru yaklaşık 11 kilometre (11.000 metre) derinliğindedir. Eğer 20.000 fersah (80.000 km) derinlik olsaydı, bu mesafe dünyanın merkezini (yaklaşık 6.371 km) delip geçerek uzaya kadar uzanan bir derinlik olurdu. Kitabın adı, dikey bir derinliği değil, yatay bir yolculuk mesafesini tanımlamaktadır.
Fersah Biriminin Tarihi Kökeni
Fersah kelimesi Farsça "parasang" kelimesinden türetilmiştir. Antik çağlarda orduların veya kervanların aldığı yolu ölçmek için kullanılmıştır. Denizcilikte ise bir gözlemcinin ufuk çizgisine kadar görebildiği mesafe ile ilişkilendirilerek standardize edilmeye çalışılmıştır. Günümüzde resmi bir geçerliliği olmasa da edebiyatta ve tarihi metinlerde popülerliğini korumaktadır.
Kaynak: Haber Merkezi
